L – Leucyna, L – Izoleucyna, L – Walina

Leucyna, izoleucyna i walina to aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach – BCAA ( Branched chain amino acid ). Tak jak wszystkie niezbędne aminokwasy również i one muszą być przyjmowane razem z pożywieniem. Biorą głównie udział w reakcjach stresu metabolizmu mięśni i energii. Aminokwasy te mają wyjątkowe znaczenie, ponieważ mięśnie szkieletowe wykorzystują je bezpośrednio jako źródło energii i wspomagają nimi syntezę białek.

Aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach (BCAA) są podobne pod względem budowy, ale charakteryzuje je różny metabolizm. Leucyna trafia wyłącznie do tłuszczy, walina do węglowodanów, izoleucyna zarówno do tłuszczy jak i węglowodanów. Choroby takie jak śpiączka mózgowa, zapalenie i marskość wątroby lub inne choroby wątroby obniżają poziom aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach. Niedobów waliny ujawnia się w postaci wad neurologicznych mózgu. Drżenie mięśni oznacza niedobór izoleucyny. Stany takie jak infekcje, urazy, operacje, gorączka, marskość wątroby i głód wymagają proporcjonalnie więcej leucyny.

Aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, a zwłaszcza leucyna, wspomagają syntezę białek, sprzyjają ponownemu wykorzystaniu innych aminokwasów w wielu organach i ograniczają rozkład innych białek. Stres lub choroba powodują szybki rozkład białek i zwiększają wykorzystanie aminokwasów od 3 do 4 razy. Z pośród wszystkich aminokwasów najbardziej wzrasta wtedy zapotrzebowanie na BCAA, jak również na witaminę B6.

Aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, a zwłaszcza leucyna przyczyniają się do znacznej produkcji energii w różnego rodzaju sytuacjach stresowych, począwszy od urazów poprzez operacje gorączki, infekcje a skończywszy na drżeniach mięśni. Powinny być przyjmowane razem, ponieważ spożycie tylko jednego z nich, zwłaszcza leucyny zmniejsza poziom waliny i izoleucyny. 

Możliwe zastosowanie aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach:

- przyspieszenie naprawy i wzrostu mięśni

- przewlekłe zmęczenie i osłabienie mięśni

- szybsze odzyskiwanie sił po wysiłku

- zwyrodnienia układu nerwowo-mięśniowego (np. stwardnienie zanikowe boczne, stwardnienie rozsiane)

- uszkodzenia wątroby spowodowane alkoholem (np. marskość wątroby).

Naprawa Mięśni:

Aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach stanowią ok. 1/3 tkanki mięśniowej, co wskazuje na znacznie zwiększone zapotrzebowanie na nie podczas przeciążenia mięśniowego (np. przy podnoszeniu ciężarów).

Szybsze odzyskanie sił po wysiłku:

BCAA mogą być wykorzystywane jako alternatywne źródło energii w przypadku wyczerpania glikogenu w mięśniach. Z tego powodu suplementacja może powodować ograniczenie utraty tych aminokwasów z mięśni, co bezpośrednio przyczynia się do podniesienia poziomu dostępnej energii w mięśniach.

Ochrona układu nerwowo-mięśniowego:

Badania sugerują, że aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach mogą być pomocne w zaburzeniach nerwowo-mięśniowych (np. stwardnienie zanikowe boczne- ALS) poprzez zwiększenie siły mięśni i spowolnienie utraty funkcji ruchowej.

Ochrona przed uszkodzeniem wątroby:

Zdolność zapobiegania uszkodzeniom wątroby (np. uszkodzeniom obserwowanym w marskości wątroby) może wynikać z popraw syntezy białek w jej tkankach.

Suplementacja:

Najskuteczniej można uzupełnić BCAA przyjmując je w formie naturalnej (litera L przed nazwą) i w postaci wolnej. Oznacza to, że będą one najlepiej wchłaniały się do organizmu, bez konieczności trawienia. Typowe porcje to: izoleucyna: 150-600 mg, leucyna: 250-1000 mg, walina: 150-600 mg dziennie (na czczo).